#

Wandelen bij Deelen

 
 

 
 
 
#

Wandelroute : Wandelroute Fliegerhorst








#Wandelroute in het kort
Wie meer wil weten over de geschiedenis van Fliegerhorst Deelen is bij het museum vliegbasis Deelen aan het goede adres.
In de oorlog legden de Duitsers vliegbasis Deelen aan: een als boerderijen vermomd stel bunkers en hangars. Veel onderdelen van deze vliegbasis zijn nu een monument, waaronder een hek dat langs de route ligt.
De wandelroute loopt langs de rand van de Grote Heide van het Deelerwoud en passeert een dal uit de ijstijden en heeft een uitzicht op de startbaan van het Nationaal Zweefcentrum Terlet.
De route loopt een stukje over de Brinkhorsterweg. Eén van de oude wegen in het Deelerwoud.
Tussen de grote heide en de kleine heide is een prachtig stukje half open dennenbos waar prachtig uitgegroeide dennen staan.
De wandelroute loopt voor een groot deel over de Deelenseweg. Eén van de vele oude wegen in dit gebied.
Wandelroute: Wandelroute Fliegerhorst
Latitude: 52.0622478166779 Longitude: 5.89886730354942

Slideshow

#Overzichtskaartje
SVG Image

#Samenvatting
Beginpunt: Parkeerplaats Deelerwoud
Eindpunt: Parkeerplaats Deelerwoud
Lengte: 6,5 (km)
Aantal bezienswaardigheden: 27
 

Parkeren:

Openbaar vervoer:

  • Geen gevonden

Horeca:

  • Geen gevonden

Links:




Parkeerplaats Deelerwoud

#Parkeerplaats Deelerwoud
Deze parkeerplaats bij het Deelerwoud met plaats voor een dertigtal auto's is een goede plek om te voet of met de fiets van hieruit kennis te maken het Deelerwoud.
Heel groen Nederland deed in 1967 mee aan de actie Behoud het Deelerwoud. In 1967 wilde de eigenaar het gebied verkopen. Door de actie Behoud het Deelerwoud heeft Natuurmonumenten een deel van het gebied kunnen kopen. Daardoor werden gedeeltelijke bebouwing en snipperverkaveling voorkomen.




Route:

  • Loop vanaf de parkeerplaats naar de grote weg.
  • Aan de overkant van de weg ligt het museum.


Museum Vliegbasis Deelen

#Museum Vliegbasis Deelen
Aan de hand van de collectie met veel voorwerpen en oude uniformen wordt in het museum de geschiedenis van Vliegbasis Deelen en de Tweede Wereld Oorlog verteld.
Het Museum heeft zijn onderkomen in een gebouw dat door de Duitsers in 1940 al gebouwd is ten behoeve van Fliegerhorst Deelen.
Voor wie meer wil weten van de geschiedenis van Fliegerhorst Deelen is een bezoek aan het museum een aanrader.




Route:

  • Steek de weg over en neem de weg die in de bocht aftakt richting de parkeerplaats van Natuurmonumenten.
  • Loop door tot je bij het hek aan het einde van de parkeerplaats bent.


Parkeerplaats Deelerwoud

#Parkeerplaats Deelerwoud
Deze parkeerplaats bij het Deelerwoud met plaats voor een dertigtal auto's is een goede plek om te voet of met de fiets van hieruit kennis te maken het Deelerwoud.
Heel groen Nederland deed in 1967 mee aan de actie Behoud het Deelerwoud. In 1967 wilde de eigenaar het gebied verkopen. Door de actie Behoud het Deelerwoud heeft Natuurmonumenten een deel van het gebied kunnen kopen. Daardoor werden gedeeltelijke bebouwing en snipperverkaveling voorkomen.




Route:

  • Neem vanaf de parkeerplaats het pad dat door het hek en wildrooster richting de heide loopt.
  • Loop door tot het pad een knik maakt er links direct naast het pad een hek te zien is, dat ook een knik maakt.


Bunker Vliegveld Deelen

#Bunker Vliegveld Deelen
Achter het hek vind je verscholen in het bos een bunker. Onduidelijk is of deze door de Duitsers is aangelegd. De bunker heeft in elk geval ook tijdens de koude oorlog dienst gedaan. Tegenwoordig is het een onderkomen voor vleermuizen.
Meer interessante informatie, kun je krijgen in het Museum "Vliegbasis Deelen", aan de overzijde van de parkeerplaats, een bezoek meer dan waard.




Route:

  • Loop een klein stukje verder langs het hek.


Hek Duits Deelen

#Hek Duits Deelen
Dit zijn de oorspronkelijke palen van het hekwerk van de voormalige Duitse Fliegerhorst Deelen.
Direct na de inval van de Duitser in mei 1940 begon de bezetter met de aanleg van een vliegveld: Fliegerhorst Deelen, groter dan het huidige Schiphol. Dit vliegveld, waar hier op de Kop van Deelen het verkeersleiding centrum was gevestigd, speelde een heel belangrijke rol in de luchtoorlog, die zich vier jaar lang boven Nederland in de Tweede wereldoorlog heeft afgespeeld. Kenmerkend was de camouflage van het vliegveld.




Route:

  • Loop door tot je op een splitsing met een pad van rechts vanaf de heide uitkomt.


Grote Heide

#Grote Heide
Vanaf dit punt loopt er een wandelpad verder over de Grote Heide van natuurgebied Deelerwoud, een prachtig open heidegebied, waar je in de zomer nog de veldleeuweriken kunt horen zingen.




Route:

  • Neem vanaf de T-splitsing het pad dat de heide oploopt.
  • Loop door tot je aan beide kanten van het pad heide ziet, het pad weer berg afwaarts loopt richting de bosrand en het pad bij de bosrand een scherpe bocht naar links maakt.


Bosrand

#Bosrand
Bosrand met doorzicht naar de weilanden van de Kop van Deelen.
De Kop van Deelen is een hoog zandduin, dat deel uit maakt van de Schaarsbergse zandrug. Al sinds de Middeleeuwen is hier een agrarische gemeenschap van meerdere boerderijen gevestigd.
Ondanks het feit dat de Duitser op de Kop van Deelen diverse huizen/bunkers in de vorm van boerderijen hebben bijgebouwd, hebben zij deze met in acht neming van de oude wegenpatronen in het landschap geplaatst.
Nu is er een dependance de Hoenderloogroep op de Kop van Deelen geplaatst. Jongeren met een heftig verleden worden er in een prikkelarme omgeving op deelname aan de maatschappij voorbereid.




Route:

  • Loop door tot je links van het pad de oude heidestruiken ziet staan.


Oude heide

#Oude heide
Op de foto zie je een oude uit elkaar gevallen heidestruik. Zoals je kunt zien in het veld, verjongt de heide zich niet, als de oude planten dood gaan.
Je moet dus als mens ingrijpen in de natuur om de heidevelden te behouden. Tijdens deze wandelingen zie je drie soorten ingrepen: maaien, plaggen en intensief begrazen door schapen.
Heidevelden zijn dus door mensen sinds de prehistorie al in stand gehouden. Ze zijn kenmerkend voor deze arme zandgronden.




Route:

  • Loop verder over het pad tot je bij een dal aankomt.


IJstijd droogdal

#IJstijd droogdal
Een deel van de hoogteverschillen in het terrein zijn ontstaan doordat smeltwater van de gletsjers en de gebieden met een bevroren bodem, bovengronds werden afgevoerd richting de Rijn. Deze verlaging in het landschap is wat de geologen een ijstijd dal noemen.
Omdat in het dal er geen water meer stroomt, wordt dit een droogdal genoemd. Mensen uit de prehistorie woonden bij voorkeur op deze plekken. Je kunt hier dus ook prehistorische bodemvondsten verwachten.




Route:

  • Loop veder over het pad naar de andere kant van het dal, waar in de bocht van het pad een bankje staat.


Bankje met uitzicht

#Bankje met uitzicht
In het Deelerwoud staan maar een paar bankjes om uit te rusten en van het uitzicht te genieten. Maak er dus maar gebruik van.




Route:

  • Loop verder over het pad tot je links naast het pad een afgegraasde boom ziet staan.


Begraasde Boom

#Begraasde Boom
Een merkwaardige boom, die aan de onderzijde zo mooi vlak is. Hoe zou dat komen? Kun jij nu bedenken hoe ver de edelherten de kop kunnen strekken om bij de frisse jonge blaadjes van de eiken te komen?
Als je een boom ziet, die aan de onderzijde zo prachtig glad geschoren is, weet je dat er heel wat grazers in het gebied aanwezig zijn. Je kunt ook een schatting maken, hoe groot ze zullen zijn.




Route:

  • Loop een eindje verder tot je rechts van het pad een doorzicht hebt op een groene strook gras, de start- en landingsbaan van Zweefvliegveld Terlet.


Zweefvliegveld Terlet

#Zweefvliegveld Terlet
Hiernaast ligt het Nationaal Zweefvliegcentrum Terlet. Er vliegen verschillende clubs. Als je wilt kun je ook een vlucht boeken.
Zweefvliegtuigen worden in het seizoen regelmatig met de lier opgetrokken tot ongeveer 300 meter. Daarna wordt je door de thermiek in de lucht gehouden. Je begint dan aan een langzame daling. Het kabel van de lier komt met een parachute naar beneden.
Het luchtvaartterrein mag niet betreden worden.




Route:

  • Loop een eind verder langs de rand van het heideveld tot je de vergraste heide links van het pad ziet liggen.


Vergraste Heide

#Vergraste Heide
Hoewel op de kaart dit stuk nog aangegeven staat als een grote vlakte paarse heide, is hier de heide sterk vergrast.
Vergrassing is een verschijnsel waarbij in voormalige heidevelden enkele dominante grassoorten de heide verdringen. Oorzaak van vergrassing is vermesting ofwel depositie van meststoffen.
Droge heide zoals hier vergrast met de bochtige smele. Op de nattere plekken vind je de dichte pollen pijpenstrootje.




Route:

  • Loop verder tot waar het pad op de hoek van het heideveld een bocht maakt.


Rustgebied voor dieren

#Rustgebied voor dieren
In het Deelerwoud zijn bepaalde stukken niet toegankelijk voor wandelaars. Het zijn de rustgebied voor herkauwers, als herten en reeën. Zij hebben geen enzymen, die plantenresten kunnen afbreken; ze gebruiken voor dit doel bacteriën, die het afbreken van die plantenresten tijdens de spijsvertering wel voor elkaar krijgen. De dieren krijgen die bacteriën binnen door het eten van aarde.
Bij het herkauwen vindt eerst een gistingsproces plaats. Het voedsel komt vanuit de slokdarm in de pens van het dier, de eerste van de vier magen waar het voedsel doorheen moet. Als het voedsel door de bacteriën in de pens de juiste consistentie heeft, komt het de volgende maagkamer in en wordt daar tot een soort bal gekneed. Hierna braakt het dier de bal op, die dan in de bek wordt fijngemalen en vermengd met speekselenzymen. Dit proces heet herkauwen.
Na het kauwen gaat de spijsbal door naar de derde maag, die de bal verder kneedt. Hier gaat het bijna afgebroken voedsel over in de vierde en eigenlijke maag, de lebmaag, een zure omgeving die bacteriën doodt. Het dier neemt hier de eiwitten op die de bacteriën tijdens dit proces hebben aangemaakt.




Route:

  • Loop verder langs de rand van de heide tot je op een T-splitsing met een half verhard pad (de Brinkhorsterweg) komt.


Oude Brinkhorsterweg

#Oude Brinkhorsterweg
Ondanks het feit dat de wegens hier niet verhard zijn, zijn ze goed begaanbaar. De wegen in het Deelerwoud zijn al op oude kaarten van Nicolaes van Geelkercken (ca. 1585 - 1656) te vinden.
Hij was een heel bekende Gelders landmeter en cartograaf, die in de 17e eeuw in dienst was van de Gelderse overheid. Van hem zijn er nog veel kaarten te bekijken in het Geldersch Archief.
Deze oude wegen vormen al die jaren de verbindingen tussen gehuchten, die door wagens, paarden en vooral door voetgangers werden gebruikt. Hier sta je op die middeleeuwse weg van Groenendaal naar de Kop van Deelen.




Route:

  • Neem het half verharde pad (Brinkhorsterweg) in oostelijke richting. (Dit is met het pad richting de heide aan je rechter hand.)
  • Loop door tot je op een kruising van bospaden komt, waarvan één afgesloten is.


Knooppunt dennenbos

#Knooppunt dennenbos
Dennenbomen zijn dunnen lange bomen, met kransen van takken. De oudere takken sterven af en laten kransen van korte takken staan. Elk voorjaarjaar groeit de boom weer met een nieuwe krans van takken en een nieuwe scheut van ongeveer 15-20 cm. Door het aantal kransen te tellen, kun je vrij gemakkelijk schatten hoe oud dit bos is.

Omdat dit routenetwerk uit meerdere stukken bestaat en je ook zelf wandelingen kunt samenstellen met de routeplanner, heb je af en toe knooppunten nodig.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad in noordelijke richting. Dit is het pad recht tegenover het pad dat het rustgebied inloopt.
  • Loop door tot ongeveer het einde van het bosje aan je rechterhand. Neem hier een klein paadje naar rechts dat een stukje de heide oploopt.
  • Loop door tot je bij een bankje aankomt.


Bankjes onder de bomen

#Bankjes onder de bomen
Vanaf de bankjes onder de bomen heb je een prachtig uitzicht over de Kleine Heide van het Deelerwoud. Het gebied wordt op de kaart Hartenhul genoemd. Een prima punt om even bij te komen van een lange wandeling.




Route:

  • Loop terug naar het grote pad en vervolg je weg.
  • Loop door tot je op de hoek van de heide op een kruising van paden uitkomt.


Edelherten observatie

#Edelherten observatie
Als regelmatige bezoeker van dit deel van het Deelerwoud hebben we hier 's zomers op deze plek in late middagzon regelmatig een groep edelherten aangetroffen. Soms waren er zelfs kalfjes bij.
Als je rustig op het pad blijft staan en weinig geluid maakt, kun je ze heel goed bekijken. Ook zonder verrekijker is het goed te zien, hoe ze rustig grazend hun weg zoeken.




Route:

  • Neem vanaf de kruising van paden het pad dat in westelijke richting het bos inloopt. (Dit pad maakt kort na de kruising een knik naar links.)
  • Loop door tot je rechts naast het pad bosbessen ziet staan.


Bosbessen

#Bosbessen
Niet alleen mensen vinden de donkerblauwe bessen van de Blauwe bosbes (Vaccinium myrtillus), die in juli vol op aan deze struiken groeien, lekker. De sappige groene takjes met de kleine groene blaadjes worden hier langs het pad kort gehouden door de grazers in dit gebied. Deze struiken zullen waarschijnlijk ook geen vruchten dragen.




Route:

  • Loop door tot je op een splitsing met eerst een pad van rechts uitkomt en iets later een pad van links.


Kruising in het Deelerwoud

#Kruising in het Deelerwoud
kruispunten zijn splitsingen van route trajecten. Met onze routeplanner kun je ook zelf vanaf hier een route samenstellen. Deze heeft dezelfde interactiviteit dan de route die je nu gebruikt.




Route:

  • Neem het pad dat aan twee zijden over de heide loopt. (Dit is het pad dat gemarkeerd is met de blauwe wandelroute.)
  • Loop door tot je links van het pad een modderpoel met Pitrus ziet liggen.


Vochtige plek met Pitrus

#Vochtige plek met Pitrus
Hier lijkt het zo droog, zeker als je hier op een mooi zomerdag wandelt. Toch komt er hier op verschillende plekke regenwater aan de oppervlakte. Een kleine ondoorlatende laag zorgt dat het regenwater vanuit het omliggende gebied zich hier verzameld en een drinkplek voor de dieren wordt.
Ook aan de planten die er groeien, kun je zien dat de bodem vochtig is. Er groeit massaal Pitrus (Juncus effusus).
Splits je de stengel voorzichtig in tweeën, dan kun je met je duim de witte pit, het merg, eruit halen. Dit merg werd al door de Romeinen in hun olielampjes als pit gebruikt.




Route:

  • Loop door tot je op een splitsing met een pad van rechts uitkomt. (Over dit pad loopt de rode wandelroute).


Houtwal van Vliegdennen

#Houtwal van Vliegdennen
Als het stuivende zand niet meer in bedwang kan worden gehouden, en landbouwgronden onder het zand verdwijnen, dan moet de mens ingrijpen. In eerste instantie werden schermen van jonge zwarte dennen, ook wel vliegdennen genoemd, gepoot. Dit lijkt zo'n uitgegroeid windscherm. De dennen zijn al ongeveer 80 jaar oud.




Route:

  • Neem het pad in zuidwestelijke richting. (Dit pad is gemarkeerd met zowel de rode als de blauwe wandelroute.)
  • Loop verder tot je rechts van het pad een houtwal met eiken bomen ziet.


Einde Houtwal

#Einde Houtwal
De oude wegen worden ook nog steeds begrenst door boomsingels. Deze houtwal met eiken is vanuit de lucht zeer goed te herkennen. Kijk maar eens op Google Earth naar dit gebeid. Je zult het wegenpatroon kunnen herkennen aan de bomenrijen.




Route:

  • Loop verder tot je op een viersprong van paden met een bankje komt.


Bankje met uitzicht

#Bankje met uitzicht
Hoewel het gebied een groot open middenterrein heeft en de wandeling langs de randen steeds de lange rechte paden volgt, is het genieten van de heidelandschap in stilte een goed moment om te ontspannen.




Route:

  • Neem vanaf de viersprong het pad in zuidelijke richting. (Dit is het pad gemarkeerd met een fietspad paaltje dat recht tegenover het bankje vertrekt.)
  • Loop door tot je in een dal staat.


Oudste dorp van Nederland: Deelen

#Oudste dorp van Nederland: Deelen
In nederzettingen heb je altijd water nodig om te overleven. Vroeger maar ook tegenwoordig. Hier sta je midden in het dal, dat de waterloop vormt, waaruit de paar boerderijen, die de nederzetting Deelen vormen ook nu nog hun water betrekken. Met een pomp kun je hier gemakkelijk water oppompen.
Ook de bezetters maakten voor hun uitgebreide nederzetting gebruik van deze mogelijkheid een eigen watervoorziening te hebben, waardoor ze onafhankelijk waren van hun omgeving.




Route:

  • Loop een klein stukje door tot je rechts van het pad achter het hek huizen in het bos kunt zien liggen.


Kop van Deelen

#Kop van Deelen
Achter het hek zie je een aantal gebouwen staan. Het ensemble vormt de nederzetting de Kop van Deelen. Ze zijn in de Tweede Wereld oorlog gebouwd door de Duitsers als luchtverkeersleiding centrum voor de Fliegerhorst Deelen. Boven dit deel van Nederland speelde zich de eerste oorlogsjaren een luchtoorlog af tegen Engeland.
Ook tijdens de koude oorlog deden deze gebouwen voor de Nederlandse luchtmacht dienst. Alle 600 gebouwen vormen sinds 2006 een rijksmonument. In deze gebouwen hier, voormalige Duitse bunkers, is nu de Hoenderloogroep gevestigd.




Route:

  • Loop door tot je op een splitsing met een pad van links van de heide uitkomt.


Grote Heide

#Grote Heide
Vanaf dit punt loopt er een wandelpad verder over de Grote Heide van natuurgebied Deelerwoud, een prachtig open heidegebied, waar je in de zomer nog de veldleeuweriken kunt horen zingen.




Route:

  • Neem vanaf de splitsing het pad in zuidelijke richting. Dit is het pad dat vlak langs het hek loopt.
  • Loop via het wildraster het Deelerwoud uit tot je op de parkeerplaats staat.


Parkeerplaats Deelerwoud

#Parkeerplaats Deelerwoud
Deze parkeerplaats bij het Deelerwoud met plaats voor een dertigtal auto's is een goede plek om te voet of met de fiets van hieruit kennis te maken het Deelerwoud.
Heel groen Nederland deed in 1967 mee aan de actie Behoud het Deelerwoud. In 1967 wilde de eigenaar het gebied verkopen. Door de actie Behoud het Deelerwoud heeft Natuurmonumenten een deel van het gebied kunnen kopen. Daardoor werden gedeeltelijke bebouwing en snipperverkaveling voorkomen.


#Detailkaart
SVG Image


#W3C
Deze pagina voldoet aan de volgende internet standarden van het W3 Consortium (W3C).

W3C valid W3C valid W3C valid



#Ga ook eens naar


    Stichting MaakJeRoute © Copyright 2016, Stichting MaakJeRoute.
Alweer een product van de Stichting MaakJeRoute.
  Je bent momenteel niet ingelogd.
Volg ons op Twitter of meld je aan voor onze nieuwsbrief.
   
 
Onze sponsoren:


 
 
 
Onze project partners:

 
 
Provincie Gelderland

Gemeente Renkum

Dorpsplatform Doorwerth

Bureau voor toerisme deVeluwe.nl